Faizin Haramlığı ve Alternatif
Kur'an-ı Kerim, faizi (riba) en kesin ifadelerle yasaklar: "Allah alışverişi helal, faizi ise haram kılmıştır." (Bakara, 275) Bu yasak, Müslüman girişimcileri ve finansçıları İslam'a uygun alternatifler geliştirmeye yöneltmiştir.
İslami Finansın Temel İlkeleri
- Riba yasağı: Sabit getirili borç ilişkisi yasaktır
- Belirsizlik yasağı (Gharar): Aşırı belirsizlik içeren sözleşmeler geçersizdir
- Kumar yasağı (Maysir): Saf şans oyunlarına dayalı kazanç haramdır
- Haram sektör yasağı: Alkol, domuz ürünleri, silah gibi sektörlere yatırım yasaktır
Temel Ürün ve Yapılar
Murabaha: Banka malı alıp üzerine kâr koyarak müşteriye satar. Taksitli alışveriş finansmanında yaygındır.
Mudarebe: Sermaye sahibi ile girişimcinin kâr-zarar ortaklığı. Risk ve getiri paylaşılır.
Sukuk (İslami Tahvil): Varlığa dayalı, faiz içermeyen menkul kıymet. Devlet ve şirketler tarafından ihraç edilir.
Leasing (İcara): İslami kiralama sistemi. Kira geliri faiz değil, kullanım bedeli niteliği taşır.
Türkiye'de İslami Finans
Türkiye'de katılım bankacılığı sistemi, faizsiz finansı hayata geçirmektedir. Albaraka Türk, Kuveyt Türk, Türkiye Finans ve Ziraat Katılım başlıca katılım bankalarıdır. 2023 itibarıyla sektörün toplam aktif büyüklüğü 1 trilyon TL'yi aşmıştır.
